Het korte antwoord
De merkenwet zelf — het Benelux-Verdrag inzake Intellectuele Eigendom voor een Benelux-merk en de Uniemerkenverordening voor een EU-merk — verandert zelden en al helemaal niet elk jaar. Wat wél regelmatig wordt bijgewerkt, zijn drie praktische zaken eromheen: de Nice-classificatie waarmee klassen worden ingedeeld, de officiële taksen die BOIP en EUIPO rekenen, en de online systemen waarmee u een aanvraag indient of een register raadpleegt. Voor de meeste bestaande merkregistraties verandert daardoor niets aan de rechten die u al heeft. Voor wie dit jaar een nieuwe aanvraag indient of een merk verlengt, is het wel verstandig om te weten waar u de actuele stand controleert.
De reden dat mensen deze vraag stellen, is meestal een bericht dat ze ergens hebben opgevangen: een nieuwsbrief van een bureau, een melding op LinkedIn, of gewoon onzekerheid omdat het onderwerp merkenrecht al onbekend terrein is. Begrijpelijk, maar de praktijk is minder dramatisch dan de vraag doet vermoeden.
Wat er wél periodiek wordt bijgewerkt
De Nice-classificatie, het internationale systeem waarmee waren en diensten in klassen worden ingedeeld, wordt door de Wereldorganisatie voor de Intellectuele Eigendom periodiek herzien. Dat gaat vrijwel nooit over de indeling in hoofdlijnen — klasse 25 blijft kleding, klasse 35 blijft reclame en bedrijfsbeheer — maar over de precieze omschrijvingen binnen een klasse. Nieuwe productcategorieën, verouderde termen die verdwijnen, en verschuivingen tussen klassen komen daarbij aan bod. Voor een bestaande registratie verandert dit niets met terugwerkende kracht; voor een nieuwe aanvraag betekent het dat de omschrijvingen die u kiest, moeten aansluiten bij de actuele TMclass-terminologie.
De officiële taksen van BOIP en EUIPO worden niet ieder jaar aangepast, maar wel van tijd tot tijd herzien. Omdat deze bedragen rechtstreeks aan het bureau worden betaald en niet via een tussenpartij lopen, is de officiële registerpagina de enige plek waar het actuele bedrag met zekerheid klopt. Wie een indicatie zoekt vóór het indienen, vindt die op in een paar vragen een eerste indicatie van uw situatie, maar het definitieve taksenoverzicht hoort u altijd bij de bron zelf te controleren.
Daarnaast worden de digitale systemen zelf regelmatig aangepast: het indienformulier bij EUIPO of BOIP, de zoekfunctie van TMview, of de manier waarop een oppositie digitaal wordt aangekondigd. Dat zijn technische verbeteringen, geen wijzigingen in uw rechten, maar ze kunnen wel betekenen dat een stap die u vorig jaar zag, er dit jaar anders uitziet.
Wat zelden of niet verandert
De kern van het merkenrecht — wat een merk beschermbaar maakt, hoe lang een registratie geldig is, en hoe de oppositieprocedure in grote lijnen werkt — ligt vast in de verdragen en verordeningen zelf. Wijzigingen daarin zijn zeldzaam en worden, als ze er komen, ruim van tevoren aangekondigd door BOIP en EUIPO zelf. Een bestaande registratie die tien jaar geleden is ingeschreven, blijft in beginsel gewoon gelden onder de voorwaarden van destijds; een wetswijziging werkt niet met terugwerkende kracht in op rechten die al zijn toegekend.
Dit betekent ook dat het weinig zin heeft om uit voorzorg een bestaand merk aan te passen zodra u hoort dat er "iets verandert". Voor de vraag of een wijziging in de klasse-indeling gevolgen heeft voor een merk dat u al heeft, is een aparte afweging nodig die niet in dit artikel thuishoort — maar de hoofdregel is dat een eenmaal geregistreerd merk zijn bescherming behoudt zolang het op tijd wordt verlengd.
Voor wie dit wél uitmaakt
Als u dit jaar voor het eerst een merk aanvraagt, is het van belang dat de klassen en omschrijvingen die u opgeeft, aansluiten bij de actuele terminologie. Een verouderde term kan tot vertraging leiden omdat het bureau om verduidelijking vraagt. Bij de aanvraag per situatie laten uitzoeken wordt dit als onderdeel van de voorbereiding meegenomen, zodat u niet zelf hoeft bij te houden welke versie van de classificatie op dit moment geldt.
Als u een bestaand merk verlengt, is het verstandig om vlak vóór het indienen de actuele taksen te controleren in plaats van te vertrouwen op een bedrag dat u een paar jaar geleden ergens heeft gezien. En als u merken van anderen in de gaten houdt of laat houden, verandert er in de kern niets: bewaking draait om het signaleren van nieuwe, gelijkende aanvragen binnen de geldende oppositietermijn, niet om het volgen van wetswijzigingen.
Waar u het zelf kunt controleren
De betrouwbaarste bron blijft de officiële website van BOIP of EUIPO zelf: daar staan de actuele taksen, de geldende classificatieversie en eventuele aankondigingen van komende wijzigingen. Wie wil begrijpen hoe die informatie in de voorbereiding van een aanvraag wordt verwerkt, leest dat terug op de pagina waar wordt uitgelegd waar de informatie vandaan komt. En voor wie zich afvraagt wat een registratie via marcai.eu concreet kost, naast de taksen die rechtstreeks aan het bureau worden betaald, staat dat overzicht op de pagina met de servicefee en de abonnementen op een rij.
Kortom: het opvallende nieuws is er meestal niet. Wat verandert, verandert geleidelijk en aan de randen — de classificatie, de taksen, de systemen — terwijl de kern van uw merkrecht stabiel blijft zolang u het op tijd verlengt en bewaakt.
Benieuwd waar uw eigen merk of merknaam nu staat? Doe de gratis quick-scan of blader door de andere onderwerpen in de kennisbank om te zien wat voor uw situatie relevant is.