Kort antwoord: in veel gevallen kan dat, ja. Merkbescherming is niet absoluut voor elke naam in elke sector. Zij is gekoppeld aan de waren en diensten waarvoor een merk is ingeschreven, ingedeeld in klassen volgens de Nice-classificatie. Twee ondernemingen met precies dezelfde naam, maar actief in volledig verschillende branches en ingeschreven voor andere klassen, kunnen in beginsel naast elkaar bestaan zonder dat de een de ander kan tegenhouden.
Dat klinkt eenvoudiger dan het in de praktijk uitpakt. De beoordeling of twee merken naast elkaar mogen bestaan, kijkt niet alleen naar het klassenummer op het inschrijvingsbewijs, maar naar de daadwerkelijke omschrijving van waren en diensten en naar de vraag of het publiek de twee zou kunnen verwarren. Bij een bekend merk geldt bovendien een ruimere bescherming, ook buiten de klassen waarvoor het is ingeschreven. Een harde garantie dat twee gelijknamige bedrijven elkaar nooit in de weg zitten, bestaat dus niet.
Waarom klassen de grens bepalen
De Nice-classificatie verdeelt alle denkbare waren en diensten in 45 klassen, van voeding tot software tot juridische diensten. Wie een merk registreert, kiest de klassen die bij zijn onderneming passen, en de bescherming geldt in principe voor dat gekozen gebied. Een cateringbedrijf en een softwarebedrijf met toevallig dezelfde naam zitten doorgaans in klassen die niets met elkaar te maken hebben, en het risico dat het publiek ze door elkaar haalt is dan laag. Dat is de reden dat merkenregisters wereldwijd vol staan met identieke namen die naast elkaar bestaan, simpelweg omdat de branches niets overlappen.
Wie meer wil weten over hoe die klassenkeuze precies werkt en waarom die keuze zoveel gewicht in de schaal legt, vindt dat terug in de uitleg per situatie over een merkaanvraag.
Wanneer het toch kan schuren
De grens tussen branches is in de praktijk minder scherp dan de klasse-indeling doet vermoeden. Twee sectoren die op papier apart lijken, kunnen in de beoordeling toch als verwant gelden: kleding en schoenen bijvoorbeeld, of horeca en voedingsmiddelen. Ook speelt mee of een onderneming van plan is uit te breiden naar aanpalende diensten, en of het publiek daardoor toch een verband zou kunnen leggen tussen de twee namen. Daarnaast geldt voor merken met een zekere bekendheid een breder beschermingsbereik, juist om te voorkomen dat die bekendheid wordt meegelift door een naam in een heel andere sector. Toezichthouders en rechters kijken daarbij naar de concrete omstandigheden, niet naar een vaste regel die voor elk geval hetzelfde antwoord geeft.
Wat een conflictscan wel en niet laat zien
Een scan tegen de openbare registers laat zien welke gelijkende of identieke namen al zijn ingeschreven, in welke klassen en voor welke waren en diensten. Dat geeft een goed eerste beeld van hoe druk het rond een naam is en of er al een gelijknamig merk bestaat in een branche die dicht bij de uwe ligt. Zo'n scan is een indicatie, geen garantie, en bij twijfel over een grensgeval — twee sectoren die misschien toch als verwant worden gezien — is het verstandig om dat voor te leggen aan een merkgemachtigde. In een paar vragen ziet u waar u staat, zonder dat daar een account voor nodig is.
Meer dan alleen een juridische vraag
Ook als twee merken juridisch naast elkaar mogen bestaan, blijft er een praktisch punt: klanten, leveranciers en sollicitanten onderscheiden bedrijven niet op klassenummer. Een installatiebedrijf en een adviesbureau met dezelfde naam veroorzaken misschien geen juridisch conflict, maar wel verwarring bij wie online zoekt naar recensies, contactgegevens of een KvK-nummer. Die overweging hoort naast de juridische bij de keuze van een naam, ook al is het geen regel uit het merkenrecht zelf.
Voordat u een naam definitief kiest
Wie een nieuwe naam overweegt, doet er goed aan niet alleen de eigen sector te bekijken, maar ook aanpalende branches waarin verwarring zou kunnen ontstaan. Hoe dat proces van aanvraag tot registratie precies loopt, en welke bronnen daarbij worden geraadpleegd, staat beschreven op de pagina over hoe de voorbereiding werkt. Wat een registratie en de bewaking daarna kosten, vindt u terug onder het overzicht van servicefee en abonnement.
Twijfelt u of uw naam in uw branche en de aanpalende sectoren vrij is, doe dan de gratis merkcheck of lees de andere onderwerpen in de kennisbank — allebei zonder dat daar een account voor nodig is.