Bij een merkaanvraag vult u een naam in als aanvrager, en die naam wordt de juridische eigenaar van het merk. Een veelgemaakte fout is dat die naam niet aansluit bij wie het merk in de praktijk gebruikt of zou moeten bezitten: de oprichter registreert privé terwijl het bedrijf het merk draagt, een eenmanszaak registreert onder de eigen naam en vergeet dit later over te zetten naar de BV, of meerdere oprichters staan samen als aanvrager zonder afspraken over wat dat betekent.
Het gevolg merkt u vaak niet meteen. Het merk werkt gewoon, de aanvraag wordt gewoon geregistreerd. Pas bij een verkoop van het bedrijf, een investeringsronde, een licentie aan een partner, of simpelweg bij het uit elkaar gaan van twee oprichters, blijkt dat het merk niet bij de onderneming hoort maar bij een persoon, of bij twee personen die het allebei apart moeten goedkeuren.
Waarom dit vaker misgaat dan u zou denken
Veel ondernemers starten een merkaanvraag op het moment dat de naam nog vers is en de bedrijfsstructuur nog niet definitief staat. Iemand begint als eenmanszaak, registreert de merknaam op de eigen naam, en richt een half jaar later een BV op. De merkaanvraag verhuist dan niet automatisch mee. Juridisch blijft de oprichter eigenaar van het merk, ook als de BV het gebruikt, de klanten ermee bedient en de facturen ermee verstuurt.
Bij twee of meer oprichters ontstaat een ander probleem: staan beiden als gezamenlijke aanvrager op het merk, dan is voor bijna elke handeling — verkoop, licentie, wijziging — instemming van beide partijen nodig. Dat is op zich niet fout, maar het wordt zelden bewust gekozen. Het gebeurt omdat niemand tijdens de aanvraag heeft stilgestaan bij de vraag wie straks over het merk beslist.
Er is ook een variant die averechts werkt: een holdingstructuur waarbij het merk bewust op naam van de holding staat en niet van de werkmaatschappij, bijvoorbeeld om het merk te beschermen tegen risico's in de operationele BV. Dat is een geldige en veelgebruikte constructie, maar dan moet die keuze wél bewust zijn gemaakt en vastgelegd met de juiste licentieafspraken tussen holding en werkmaatschappij. Zonder die afspraken ontstaat dezelfde onduidelijkheid als bij een toevallige verkeerde naam.
Wat het u concreet kost
De schade zit zelden in het merk zelf, maar in het moment waarop het ertoe doet. Een investeerder die due diligence doet en ontdekt dat het merk niet op naam van de BV staat, vraagt terecht om dat eerst recht te zetten voordat de deal doorgaat. Een koper van de onderneming wil hetzelfde. Bij een geschil tussen oprichters kan de vraag wie het merk mag gebruiken plotseling losstaan van de vraag wie de aandelen heeft. Dat zijn geen technische details — het zijn de momenten waarop een bedrijf het hardst nodig heeft dat de basis klopt.
Het herstellen kan meestal wel, met een overdrachtsakte waarin het merk alsnog naar de juiste rechtspersoon gaat. Maar dat kost tijd, moet correct worden vastgelegd bij het BOIP of EUIPO, en is precies het soort actie dat u liever regelt op een rustig moment dan onder tijdsdruk tijdens een overname.
Hoe u het bij de aanvraag zelf voorkomt
De vraag die u zichzelf voorafgaand aan de aanvraag stelt, is simpel: wie moet over vijf jaar kunnen beslissen wat er met dit merk gebeurt? Is dat de onderneming, dan hoort de rechtspersoon — de BV, de VOF, de coöperatie — als aanvrager op het formulier, niet de persoon die de aanvraag toevallig indient. Is de onderneming nog niet opgericht, dan is het overwegen waard om de aanvraag uit te stellen tot dat wel het geval is, of bewust te kiezen voor een latere overdracht en die meteen te plannen.
Bij de voorbereiding van een aanvraag wordt bij marcai.eu gevraagd naar de juiste bedrijfsgegevens, zodat de aanvraag bij het juiste zakelijke account terechtkomt en niet per ongeluk op een persoonlijke naam blijft staan. Dat is geen juridisch advies over uw ondernemingsstructuur — voor de vraag welke rechtsvorm voor uw situatie het beste past, is een jurist of accountant het juiste aanspreekpunt — maar het voorkomt wel de meest voorkomende administratieve misser.
Wilt u eerst gratis nagaan of de naam al ergens is vastgelegd voordat u de eigenaarsvraag uitzoekt, dan kan dat zonder account. Voor de aanvraag zelf is het verstandig om per situatie te laten uitzoeken wie als aanvrager moet worden opgevoerd, zeker als er meerdere oprichters of een holdingstructuur bij betrokken zijn. Wilt u eerst zien hoe die voorbereiding er precies uitziet, dan staat dat toegelicht op de pagina waar u precies kunt zien hoe de voorbereiding en indiening verlopen. En staat u nog met vragen over eigenaarschap, overdracht of gezamenlijk houderschap, kijk dan bij de veelgestelde vragen over eigenaarschap en overdracht.
Een halfuur besteden aan de vraag wie de merkhouder wordt, is aanzienlijk goedkoper dan die vraag jaren later onder tijdsdruk moeten beantwoorden.